نكوداشت پژوهشگر و استاد، دكتر پريرخ دادستان برگزار شد
"نكوداشت پژوهشگر و دانشمند فرهيخته دكتر پريرخ دادستان استاد برجسته رشته روانشناسي، همزمان با گراميداشت روز معلم به همت مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» برگزار شد".
اين مراسم در تاريخ ١٢ ارديبهشت و با حضور دكتر احمدي رئيس «سمت»، دكتر مرقاتي قائممقام، دكتر سعيدي معاون پژوهشي، دكتر رضا پورحسين دبير علمي نكوداشت، دكتر شريعتمداري، دكتر قيصر امينپور و جمعي از ديگر استادان و پژوهشگران، دوستان و دانشجويان قديم و جديد دكتر دادستان برپا شد و هر كدام از سخنرانان به ذكر ويژگيهاي برجسته و مقام علمي و شخصيتي دكتر دادستان پرداختند.
تجسم فرهنگ معلمي
دكتر احمدي رئيس «سمت» در تجليل از مقام معلم گفت: "اگر قرار باشد روزي دوباره به دنيا بيايم، كاري غير از معلمي برنميگزينم. هيچ جايگاه و مقامي نميتواند ارزش معلمي را داشته باشد چرا كه معلم انسان تربيت ميكند و چه هنري بهتر از اين. آدمي با معلم خود زندگي ميكند. امروز كه بيست و چند سال از رحلت مرحوم علامه طباطبايي ميگذرد، من اين احساس را دارم كه با ايشان هستم و زندگي ميكنم. رفتار معلم فقط به سخن گفتن او نيست بلكه ظاهر، برخورد، لبخند و تكلم معلم هم مهم است. گاهي آدمي با رفتار خود چيزي را آموزش ميدهد".
عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي در مورد ويژگيهاي شخصيتي دكتر دادستان توضيح داد: "در چند سالي كه ايشان مسئوليت رشته روانشناسي را در تربيت مدرس به عهده داشتهاند به حق خدمات بسياري به جامعه علمي ارائه دادهاند. اين بزرگوار مصداق بارزي از تجسم فرهنگ معلمي در حوزه و دانشگاه است. سالها از تهران به قم رفته و براي طلاب روانشناسي تدريس كرده است. در آنجا همه از علم و ادب، برخورد، تواضع و هنر تعليم ايشان داستانها ميگفتند و بسيار سپاسگزار بودند. اين مراسم هم به هدف نكوداشت و تجليل مقام علمي ايشان برپا شده و بسيار خرسنديم كه ميبينيم جمع انبوهي از دانشمندان در اينجا حضور دارند و اين نشان از سوز درون و جوشش عشق است".
نكوداشت بزرگان؛ سنت «سمت»
دكتر سعيدي معاون پژوهشي «سمت» نيز در سخنراني خود با اشاره به شأن الهي تعليم و تعلم گفت: "تعليم و تعلم از موهبتهاي الهي است كه حضرت حق به پيامبران و اولياي پاك خويش ارزاني كرده تا مسير هدايت را به بشر بنمايانند. دغدغه معلم هدايت بشر برمبناي ارزشهاي الهي و بر مدار آگاهي و دانش است و انسانهاي وارستهاي كه به اين جرگه پيوستند، نام خويش را جاودان ساختهاند. معلمي شغل نيست عشق است، هنر است".وي با ذكر اين نكته كه معلمي در قرآن، نخست به عنوان جلوهاي از ذات حضرت حق است، افزود: "گراميداشت و تكريم بزرگان عرصه علوم انساني تكليفي دلپذير اما خطير بود كه از سوي وزارت علوم بر عهده «سمت» گذاشته شد. اين نهاد نيز بر آن است تا برگزاري نكوداشت استادان را نه به مثابه يك ابزار تبليغي بلكه به عنوان بستري براي تبادل اندوختههاي علمي قلمداد كند. خوشبختانه با تأسيس مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» در سال 82، مقدمات برگزاري اين برنامهها مهيا شد. بر همين اساس در چند سال اخير برگزاري نكوداشت محققان ارجمند را بهانه نيكويي يافتيم تا در سايه آن بتوانيم با توليد مجموعههاي علمي با همكاري صاحبنظران و فرهيختگان، علاوه بر تكريم اين سرمايههاي علمي با انتشار اثري سترگ نام اين عزيزان را جاودانهتر سازيم. برگزاري مراسم نكوداشت بزرگان علم در مجموعه سازمان به صورت يك سنت و رسم حسنه درآمده است".
زندگي براي ارزشها
دكتر پورحسين دبير علمي نكوداشت دكتر دادستان در سخنراني خود در اين مراسم به ذكر خاطراتي از دوران كودكي و جواني دكتر دادستان پرداخت و افزود: "شجاعت آن دختر كوچك ديروز از او بانويي سختكوش و انديشهورز ساخت كه امروز نامش در تراز اول كاروان علم روانشناسي ميدرخشد. من بارها اين جمله را از زبان ايشان شنيدم كه ما براي ارزشها زندهايم و زندگي ميكنيم. محضر پربار علمي او هميشه با چاشني ارزشها و درس زندگي حلاوت پيدا ميكرد".عضو هيأت علمي دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران و رئيس ستاد چهرههاي ماندگار در ادامه گفت: "زماني كه در مرداد ٨٥ پيشنهاد دبيري علمي نكوداشت، به اين دانشجوي كوچك پيشنهاد شد با افتخار پذيرفتم. پس از اعلام فراخوان، مقالاتي در حوزه روانشناسي تحولي، مرضي و باليني، حدود ٥٠ مقاله دريافت شد كه پس از داوري ٣٧ مقاله جهت انتشار برگزيده شدند. سازمان «سمت» در نظر دارد در چاپ دوم اين اثر بقيه مقالات ارسال شده را نيز به چاپ برساند و در اختيار علاقهمندان قرار دهد".
تعامل با حوزه
آيةا... غروي مدير گروه روانشناسي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه نيز در ادامه نكوداشت به ايراد سخنراني پرداخت و گفت: "اسلام به علم و عالم اهميت بسيار ميدهد. به گونهاي كه اولين سوره با "اقرأ" شروع ميشود و سخن از قلم به ميان ميآيد و بالاخره اينكه طلب علم از گهواره تا گور، سنت پيامبر قلمداد ميشود. در آموزههاي ديني ما به تحصيل علم و تكريم عالم توجه بسيار شده، هم در كلمات پيامبر و هم در آيات قرآني".وي در ادامه افزود: "خداوند اهل ايمان را ارتقاي رتبه ميبخشد اما كساني كه غير از ايمان از علم هم برخوردار باشند، از درجات بالاتري برخوردار خواهند بود. در كلمات ائمه معصومين هم اهميت علم و عالم را ميبينيم. اميرالمؤمنين (ع) ميفرمايد كسي كه عالمي را مورد احترام قرار دهد در واقع خداي او را مورد احترام قرار داده چون خدايش بوده كه به او علم آموخته است. امام چهارم (ع) هم به تعظيم و تكريم استاد تأكيد بسيار داشتهاند. همچنين در بيانات امام صادق (ع) هم اشارات بسياري در مورد نوع برخورد با استاد و حفظ نزاكت و ادب در محضر او وجود دارد. از جمله اينكه سفارش ميكنند براي ياد گرفتن از استاد، سؤالات بيهوده در محضر او مطرح نكنيد. در حضور ديگران هنگام سلام دادن به جمع، استاد خود را بيشتر مورد توجه قرار داده و بزرگ بداريد. در حريم استاد خود كلام او را نقض نكنيد و سخن ديگران را به رخ وي نكشيد".
آيةا... غروي در ادامه با ذكر اين نكته كه از سال شصت با استاد دادستان آشنايي دارد، اظهار داشت: "ما در مؤسسه امام خميني (ره) و در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سطوح كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكترا در خدمت ايشان بودهايم. ايشان تعامل بسيار خوبي با حوزه داشتند. در اين چند سال تجارب بسيار ارزشمندي از آشنايي با اين استاد فرهيخته به دست آوردهايم كه مهمترين آن دانش عميق و گسترده وي در علم روانشناسي است. همه بر اين امر اذعان دارند كه دكتر دادستان نقطه عطفي است و افراد را به گونهاي متفاوت با دانش روانشناسي آشنا ميكند. از ديگر خصوصيات ايشان دلسوزي و عشق نسبت به علمآموزي است. دكتر دادستان علاقه خاصي به اين امر دارند كه افراد دانش بياموزند".
مدير گروه روانشناسي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به عمق باورهاي ديني دكتر دادستان گفت: "مقاومت در برابر مشكلات زندگي، تكيه بر باورهاي ديني، تلاش و كوشش بسيار، خستگيناپذيري و برقراري روابط عاطفي با دانشجويان از ويژگيهاي بارز خانم دكتر است. اهميت ندادن به مسائل مادي از ديگر ويژگيهاي ايشان است. اين روزها مدعيان بسيارند كه وقتي پاي مسائل مادي به ميان ميآيد، با علم هم معامله ميكنند. اما انصافاً دكتر دادستان در اين چند ساله هيچگاه در مورد مسائل مادي صحبت نكردند و حتي گاهي به خاطر مناعت طبع، حقوقشان ضايع شد".
يادي از دوران
در اين جلسه دكتر اميربانو كريمي استاد رشته ادبيات فارسي دانشگاه تهران و دوست دوران كودكي و همكلاسي دكتر دادستان به ايراد متني زيبا از خاطرات خود با دكتر دادستان پرداخت و براي حاضران از تلاش و كوشش وي در دوران جواني داستانسرايي كرد.همچنين در ادامه مراسم دكتر زهرا ابوالحسني به تشريح سوابق علمي و فعاليتهاي پژوهشي استاد دادستان پرداخت. استادان امروز رشته روانشناسي و شاگردان ديروز دكتر دادستان نيز به نقل خاطرات خود با وي پرداختند و از يك عمر تلاش و كوشش بيدريغ او در راه اعتلاي علم روانشناسي تشكر و تقدير كردند.
تجليل از مقام علمي استاد
به منظور تجليل از مقام علمي استاد لوحهاي تقدير و هدايايي از سوي نهادهاي علمي و دانشگاههاي كشور به دكتر دادستان اهداء شد.سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني (سمت) و نمايندگاني از سوي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، مؤسسه پژوهشي امام خميني (ره)، ستاد چهرههاي ماندگار، دانشگاه تهران، دانشگاه شهيد بهشتي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد مركز و واحد جنوب، دانشگاه اصفهان، دانشگاه الزهرا، دانشگاه زاهدان، دانشگاه پيام نور و انجمن ايراني روانشناسي با حضور در نكوداشت و اهداي هدايا، لوحهاي تقدير و سبدهاي گل، مراتب تشكر، تقدير و ارادت خود را به دكتر دادستان اعلام كردند. در اين جلسه همچنين يكي از دانشجويان دانشگاه تربيت مدرس به نمايندگي از كل دانشجويان دكتر دادستان با تقديم هديه و حلقه گل علاقه و سپاس دانشجويان نسبت به استاد خود را به ايشان اعلام كردند.
لازم به ذكر است، پس از پايان مراسم و در زمان پذيرايي، دانشجويان دكتر دادستان يك كيك كه به صورت يك كتاب بود و عكس دكتر دادستان بر روي يكي از صفحات آن نقش بسته بود به استاد خود و ديگر مهمانان تقديم كردند و فضاي عاطفي برنامه را با ابراز احساسات فراوان نسبت به دكتر دادستان عاطفيتر كرده و حاضران را تحت تأثير قرار دادند.
عشق مادرانه و هنر معلمي
در پايان مراسم استاد دكتر پريرخ دادستان طي سخنراني تأثيرگذار و شيواي خود از يكايك كساني كه زحمت برگزاري برنامه را به عهده گرفته و يا در آن حضور يافته بودند سپاسگزاري كرد. وي گفت: "از همه حاضران كه با حضور خود در اينجا نه براي تكريم يك فرد بلكه براي تكريم مقام يك معلم، حضور يافتند، كمال امتنان را دارم. به روح پاك پدرم كه با صوت دلنشينش از خواب بيدار ميشدم و روح مادرم كه عشق به فرزند داشت، روح زندهياد دكتر بحرالعلومي كه حفظ حرمت زبان فارسي را به من آموخت و به استاد و الگوي زندگيام ژانپياژه درود ميفرستم و سپاس خود را به شاگردان ديروز و امروزم كه انگيزه تلاشم بودند، تقديم ميدارم و سر سجده به پيشگاه خداوندي ميگذارم كه عزت و ذلت بندگان در دست اوست".دكتر دادستان در ادامه افزود: "هيچ گاه در پي جاه و مقام نبودهام. نه ترغيبها و تشويقها انگيزه راهم بودند و نه بيمهريها مرا از تداوم راهم باز داشتند. همواره از عشقي كه در دلم فروزان است نيرو گرفتهام، عشق به معلمي و فرزندان اين آب و خاك. رسالت ما معلمان تضمين تداوم راهي است كه هدفي جز خدمت به انسانها در چارچوب تواناييهايمان ندارد. به خوبي ميدانم كه هر كس برحسب قوانين طبيعت راه خود را در جهان به پايان خواهد رساند، اما حركت انساني بايد تداوم يابد. رسالتي كه من براي خود قائلم رسالتي علمي و انساني است. ملقمهاي از عشق مادرانه و هنر معلمي و باور به آموزش انديشيدن به جاي انديشهها، كوششي است كه در سراسر زندگي داشتهام".
وي در ادامه به ذكر خاطرات كودكي، مصائب و سختيهاي دوران دانشجويي و تلاشهاي بيوقفه خود در دوران معلمي دبستان و استادي دانشگاه پرداخت تا به گفته خود توانسته باشد تجربياتش را در اختيار دانشجويان قرار دهد.
وفاداري ما در تداوم راه اوست
دكتر دادستان براي خود رسالت معلمي را قائل بودند كه سمت و سوي ذهنياش پرورش دانشجوياني است كه در خدمت مردم باشند. دكتر برجعلي نماينده گروه روانشناسي دانشگاه علامه در مراسم نكوداشت دكتر دادستان ضمن تقدير از اين معلم بزرگ، افزود: "ايشان در كلاسهايش اين جهتگيري ذهني را به دانشجويان ميداد كه نهايت كار ما اين است كه دست انسانهاي افتاده را بگيريم. او روي عنصر آگاهي و آگاهيبخشي تأكيد بسيار داشت و ميگفت انسان بايد هويت آگاهي بخش داشته باشد و همين است كه ايشان آينهدار آگاهي هستند".وي در ادامه افزود: "ما علاوه بر تكريم، بايد به تداوم راه او بنديشيم. هر چند بزرگي ايشان ما را به تقديس وا ميدارد اما منش و مشي علمي و شاگردپروري او را بايد الگوي خود قرار دهيم و در واقع وفاداري ما در همين تداوم راه اوست".
دكتر برجعلي در پايان اظهارات خود پيشنهاد داد كه جايزه علمي به نام دكتر دادستان تعيين شود و سالانه به كساني كه در رشته روانشناسي خدماتي ارزنده بر اساس تعهد، تخصص و وفاداري به آرمانهاي ملت ارائه ميدهند، اهداء شود".
دكتر خداياري نماينده دانشكده روانشناسي دانشگاه تهران در مراسم نكوداشت دكتر دادستان نيز با يادآوري ايام گذشته گفت: "من هميشه اعتقاد داشتم كسي كه ميخواهد در دانشگاه درسي را تدريس كند، بايد از استاد قبلي اجازه بگيرد. حدود ده سال پيش با آرزوي تدريس درس روانشناسي باليني به دانشگاه آمدم و هر زمان كه براي تدريس آن از استادان اجازه ميخواستم، متأسفانه با تدريس من موافقت نميشد و يا به قولي به من اجازه نميدادند. تا اينكه دكتر دادستان بازنشسته شدند و گروه، پيشنهاد تدريس درس ايشان را به من داد. زماني كه مسئله را با ايشان مطرح كردم با خوشرويي و رغبت قلبي با اين مسئله موافقت كردند. با اين حال تدريس آن درس نه به لحاظ محتواي درسي، بلكه به لحاظ اخلاقي برايم بسيار سخت بود، اينكه من به جاي دكتر دادستان در مقام استاد بر سر آن كلاس بروم براي خودم قابل هضم نبود".
