اولين همايش بين‌المللي كتاب درسي دانشگاهي با دو رويكرد فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) و شيوه‌هاي رايج، ٢٧ و ٢٨ دي‌ماه و با حضور تني چند از استادان دانشگاه و مؤلفان و مترجماني از سراسر كشور برگزار شد.
طي دو روز صاحب نظران حوزه كتاب درسي دانشگاهي به ارائه تحقيقات خود در اين زمينه پرداختند.
چهارشنبه ٢٧ دي‌ماه در مراسم افتتاحيه همايش دكتر احمد احمدي، رئيس «سمت»، گفت: "اين سازمان متعلق به استادان دانشگاه است و كار اصلي را آنها انجام مي‌دهند".
وي نگارش كتاب درسي را كاري هنرمندانه خواند و افزود: "كار هنرمند آفرينش است. تركيب كردن زيباي لغات به هنر احتياج دارد".
احمدي تأكيد كرد: "در نگارش كتاب درسي بايد به تكنولوژي و روان‌شناسي آموزشي تسلط داشته باشيم. نويسنده بايد خود را به جاي دانشجو بگذارد تا ببيند اثرش تا چه حد قابل درك است. همچنين بايد از درج هرگونه حشو و زوايد در كار نگارش خودداري كند".
عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي گفت: "معتقدم همان‌طور كه سخن امانتي است بين گوينده و شنونده، كتاب را هم بايد بنويسيم و به شكل هنرمندانه‌اي نگارش كنيم آن‌چنان كه دانشجو محتواي كتاب را بفهمد و اين كار مهمي است".

همايش كتاب درسي؛ راهگشاي شناسايي چالشها

سپس دكتر عبدين صالح، رئيس دفتر منطقه‌اي يونسكو در تهران، به ايراد سخن پرداخت. وي گفت: "لازم مي‌دانم از طرف خودم از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، شوراي عالي اطلاع‌رساني و به ويژه «سمت» به دليل برگزاري چنين همايش ارزشمندي درباره كتاب درسي دانشگاهي تشكر كنم".
صالح از شركت‌كنندگان در همايش خواست كه با بهبود بخشيدن به كيفيت كتابهاي درسي دانشگاهي، به كارگيري تكنيكهاي اطلاعاتي و ارتباطاتي در رابطه با كتابهاي درسي و ارائه نظرات به منظور تشخيص راهكار عيني براي تنظيم ويژگيها و استانداردهاي يك كتاب درسي مطلوب، كيفيت آموزش را بهبود بخشند و اضافه كرد: "اين امر در دانشجويان ايراني براي نيل به آرمانشان كه همانا كمك به فرايند مستمر توسعه كشورشان است انگيزه بيشتري ايجاد خواهد كرد".
وي تأكيد كرد: "دفتر منطقه‌اي يونسكو در تهران بر اين باور است كه هر نوع موفقيتي در اين زمينه مستلزم همكاري نزديك با كميسيون ملي يونسكو در ايران، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و وزارت آموزش و پرورش است".
رئيس دفتر منطقه‌اي يونسكو در تهران با اشاره به حضور مشاور اين سازمان و تمامي استادان و كارشناسان حاضر در همايش، اضافه كرد: "اين همايش مي‌تواند راهگشاي شناسايي چالشهاي تهيه و نشر كتاب درسي باشد تا با استفاده بهينه از اطلاعات، دانش و تجربيات، اين حوزه علمي را با نيازهاي دنياي متغير امروز هماهنگ سازد".
وي در پايان اين همايش را ايده‌اي مناسب براي بالا بردن كيفيت كتاب درسي دانشگاهي دانست.

راه‌اندازي دوره كارشناسي ارشد ويرايش و تدوين كتاب درسي در «سمت»

دكتر سيدطه مرقاتي، قائم‌مقام و معاون پژوهشي «سمت»، ديگر سخنران اين مراسم با ابراز خرسندي از برگزاري اين همايش پس از دو دهه فعاليت «سمت» كه با همكاري استادان حوزه و دانشگاه همراه بوده و حاصل آن به چاپ ميليونها جلد كتاب منجر شده است از دفتر منطقه‌اي يونسكو در تهران،‌ كميسيون ملي يونسكو در ايران و شوراي عالي اطلاع‌رساني كه «سمت» را در برگزاري اين همايش ياري دادند تشكر كرد.
وي با اشاره به پيشينه شكل‌گيري مركز تحقيق و توسعه علوم انساني اين سازمان، افزود: "اعتقاد داشتيم بايد نسبت به محصولات فرهنگي احساس مسئوليت بيشتري شود. پرسش ما اين بود كه آيا مجاز هستيم كه هر نوشته‌اي را به نام كتاب درسي دانشگاهي به دانشجو تحميل كنيم. به هر حال مجوز تأسيس اين مركز داده شد و در طول فعاليت هم خوش درخشيد و بيش از ٦٠ پروژه هم در اين مجموعه مديريت شده كه اتفاقاً ويژگيهاي كتاب معيار از جمله اولين پروژه‌هاي اين مركز بوده است".
مرقاتي تأكيد كرد: "«سمت» از همان ابتداي فعاليت به مطالعات نظري در زمينه كتاب درسي پرداخته اما پرداختن بيشتر به آن مستلزم ياري شما استادان گرانقدر بود".
قائم‌مقام «سمت» از راه‌اندازي دوره‌هاي كارشناسي ارشد در تدوين، ويرايش، مهندسي كتاب و حتي توزيع آن در مركز تحقيق و توسعه سازمان با همكاري دانشگاههاي تهران و تربيت مدرس خبر داد و اضافه كرد: "راه‌اندازي اين دوره‌ها علاوه بر «سمت» براي ديگر مجموعه‌هاي مرتبط با كتاب درسي هم مفيد است".
وي با اشاره به لزوم وجود خلاقيت در نگارش كتاب درسي گفت: "نويسنده به اثر روح مي‌دهد و آن را قابل خواندن مي‌كند. نگارش كتاب آموزشي كاري هنرمندانه است".

كتاب درسي الكترونيك، اثري تعاملي است

دكتر حميد حوالي شهرياري، دبير شوراي عالي اطلاع‌رساني و رئيس مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت»، با توضيح جامعه اطلاعاتي و شرايط دستيابي به آن، درباره چگونگي شكل‌گيري اين جامعه و سپس پيدايي جامعه دانايي محور توضيح داد.
وي گفت: "اطلاعات، داده‌هاي نشانه‌گذاري شده است كه اگر بتوانيم آن را توليد كنيم دانش و معرفت خود را ارتقاء مي‌دهيم. هر كسي كه دانش بيشتري داشته باشد قدرتش زيادتر است. در اين جامعه افراد بر اساس اطلاعات تصميم مي‌گيرند و در نهايت هم بايد گفت جامعه اطلاعاتي مقدمه جامعه دانايي محور است كه در اهداف اصلي و چشم‌انداز بيست ساله كشور تعريف شده است".
شهرياري افزود: "دولت موظف است مطابق قانون برنامه چهارم براي دسترسي به جامعه اطلاعاتي تلاش كند".
وي تأكيد كرد كه براي رسيدن به جامعه اطلاعاتي آموزش بايد هميشگي و كيفي باشد.
رئيس مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» سپس به ويژگيهاي كتاب الكترونيك پرداخت و گفت: "چندرسانه‌اي بودن يكي از مهم‌ترين اين ويژگيهاست. در كتاب الكترونيك از صوت، تصوير، انيميشن، فيلم و نقشه‌هاي متحرك مي‌توان استفاده كرد. امكان جستجوي منطقي و فرامتني بودن آن از ديگر ويژگيهاي اين نوع كتاب است".
شهرياري به حجم بالاي نگهداري اطلاعات در كتاب الكترونيك اشاره كرد و افزود: "اين كتاب براي مخاطباني كه به استادان برجسته دسترسي ندارند در هر شهر و نقطه‌اي قابل استفاده است. به علاوه با وسايل چندرسانه‌اي مختلف قابليت دسترسي به محتواي آن وجود دارد." امكان نشانه‌گذاري، رنگي كردن، حاشيه‌نويسي و نمايه‌زني بدون محدوديت روي متن، قابليت به اشتراك‌گذاري تحقيقات و توانايي مديريت دسترسي به محتوا از ديگر ويژگيهاي كتاب الكترونيك بود كه شهرياري به آن اشاره كرد.
وي كتاب درسي الكترونيك را كتابي تعاملي خواند و افزود: "در اين نوع اثر، مي‌توان متن را با هر اندازه‌اي مشاهده كرد".

متخصص بودن در رشته علمي به معناي تخصص داشتن در نگارش كتاب درسي نيست

در ادامه دكتر زهرا ابوالحسني، دبير علمي اين همايش و مدير امور پژوهشي و ارزشيابي «سمت»، به ارائه گزارشي از چگونگي شكل‌گيري همايش پرداخت.
وي گفت: "انديشه پرداختن به مطالعات كتاب درسي دانشگاهي از سالها پيش در «سمت» مطرح بوده ولي اين ضرورت در سالهاي اخير به طور جدي و رسمي در مجله «سخن «سمت»» مطرح شد".
ابوالحسني افزود: "انگيزه‌ اين همايش ناشي از اين اعتقاد است كه متخصص بودن در رشته علمي به معناي تخصص داشتن در نگارش كتاب درسي كه به همان اندازه چند جانبه، چند لايه و متنوع است، نيست. به اعتقاد صاحب‌نظران نوشتن كتاب درسي امري است وقت‌گير، به ياد ماندني و حتي گاهي درد‌ناك".
وي خاطرنشان كرد: "كتاب درسي چه در مفهوم سنتي آن و چه با نگرش پسامدرني، چه كاغذي و چه مجازي، در هر صورت تابع شيوه هدفمند آموزش و مبتني بر زيرساخت محتوايي و علمي خاصي است كه در چهارچوب ضوابط ساختاري و شكلي، با لحن و سبك خاص، از علوم و تخصصهاي گوناگون بهره مي‌گيرد و حاصل تلاش صاحبان انديشه و متخصصاني است كه هر يك سهمي در آفرينش اين موجود دارند؛ موجودي كه دوره تكوين، رشد، شكوفايي و افول را همچون ديگر صاحبان حيات طي مي‌كند".
دبير علمي همايش با اشاره به اينكه در نخستين جلسات كميته علمي همايش به تبيين اهداف و مهم‌ترين محورهاي همايش پرداخته شد، افزود: "پس از جرح و تعديل موضوعات قابل طرح در همايش در نهايت حوزه‌هاي مطالعاتي به ٩ محور اصلي و ٥٥ محور فرعي تقسيم شد. از جمله اين محورها جايگاه و ضرورت، سير تاريخي، ويژگيهاي روان‌شناختي،‌ زبان‌شناسي، فرهنگي و هنري كتاب درسي دانشگاهي و نيز اصول طراحي، ارزشيابي و مديريت در توليد كتاب درسي دانشگاهي با دو رويكرد شيوه‌هاي رايج و فناوري اطلاعات و ارتباطات است".
وي خاطرنشان كرد: "شايد يكي از دشوارترين مرحله‌‌ها در روند منتهي به فرا‌خوان همين مرحله بود. عمده تلاش در اولين همايش اين بود كه تمامي محورها معرفي شود و زمينه‌هاي تحقيق تبيين گردد؛ اگرچه واقفيم كه هر يك از محورها خود به تنهايي شايستگي عنوان يك همايش مستقل را دارد. به موازات اين فعاليتها، اين طرح از سوي مركز تحقيق و توسعه علوم انساني «سمت» به يونسكو پيشنهاد شد و خوشبختانه از ميان تمامي طرحهاي ارسالي از سوي مراكز دانشگاهي و پژوهشي ايران به عنوان يكي از دو طرح در طول يك سال برگزيده شد و اين دستاورد بزرگي بود".
دبير علمي همايش در پايان گفت: "معتقدم در دستيابي به اهداف چهارگانه همايش، يعني: شناسايي و بررسي روشهاي به‌كارگيري فناوري اطلاعات، ايجاد زمينه پژوهشي، دستيابي به معيارها و شناسايي مشكلات در حوزه تهيه كتاب درسي دانشگاهي، اگرچه به بخشي دست يافته باشيم، موفق بوده‌ايم".

معرفي يك ژانر مغفول

دكتر محمود مهرمحمدي، رئيس انجمن برنامه‌ريزي درسي ايران و استاد دانشگاه تربيت مدرس، در افتتاحيه همايش به معرفي ژانري مغفول در تدوين كتاب درسي دانشگاهي پرداخت.
وي با بيان اينكه منابع درسي دانشگاهي يا تأليف و يا ترجمه هستند، گفت: "در اين ميان جاي هر گونه خاصي از اثر علمي با كاربرد آموزشي ويژه خالي است. چنين اثري نه تأليف و نه ترجمه به مفهوم حقيقي آن است؛ هر چند شباهتها و تفاوتهايي با هر دوي آنها دارد".
وي براي شناخت دقيق‌تر و عيني‌تر اين اثر به معرفي نمونه‌هايي از اين دست آثار به زبان انگليسي پرداخت و افزود: "در چنين كتابي طرح موضوع توسط يك يا چند نفر طراح صورت مي‌گيرد و از استادان مختلف با تخصصهاي گوناگون براي تأليف كتاب كمك گرفته مي‌شود. به عبارت ديگر در اين گونه اثر پديد آورنده يا پديد آورندگان خالق طرح و ايده هستند و جمعي از نويسندگان و مترجمان آنها را در راه تهيه كتاب ياري مي‌دهند".
مهرمحمدي تدوين چنين آثاري را در راستاي وضعيت توسعه كشور اقدامي واقع‌بينانه خواند و افزود: "با مشكلاتي كه در خصوص توليد علم و تأليف كتاب در حوزه علوم انساني داريم و با علم به اينكه ترجمه، اثري منفعلانه است مي‌توان توجه ويژه‌اي به تدوين چنين آثاري كرد".
وي ترويج استفاده از منابع دست اول و تمايز قائل شدن ميان ديدگاههاي نويسنده و حقايق را از ديگر مزاياي اين آثار دانست.
وي تأكيد كرد: "در اين ژانر، يكنواختي اثر كمتر است و تأثير آن بر يادگيرنده زياد است. انجام پروژه‌ها به صورت گروهي از ديگر مزاياي اين نوع كتاب است".
مهرمحمدي در پايان خواستار مشروعيت قائل شدن براي اين نوع ژانر توسط ناشران و توليد‌كنندگان كتاب درسي شد.

گرايشهاي بين‌المللي در نشر كتاب درسي دانشگاهي

پرنيل اسكرود، متخصص در حوزه نشر كتاب درسي و مشاور يونسكو در بخش آموزش، آخرين سخنران اين روز بود.
وي با طبقه‌‌بندي نقش دولتها در تهيه كتاب درسي و مقايسه كشور يونان با كشورهاي اسكانديناوي، گفت: "در هر سيستم آموزشي دولتي، دولت ابتكار عمل و مسئوليت نهايي تهيه دقيق و به موقع كتابهاي درسي را دارد. حتي وقتي بخشي از اين كار به بخش خصوصي واگذار مي‌شود، مسئوليت آن بر عهده دولت باقي مي‌ماند".
وي تأكيد كرد: "دولت و ناشران بايد توجه كنند كه تصميم‌گيري و سياست‌گذاري در مورد محتواي برنامه‌هاي درسي، نحوه استفاده از كتابهاي درسي، نحوه نشر و پرداخت هزينه‌هاي آن، تأثير تعيين‌كننده‌اي بر سازمان و فعاليتهاي صنعت نشر كشور دارد".
اسكرود توضيح داد: "در سطح بين‌المللي دو گرايش جهاني در سالهاي اخير بر سياستهاي تهيه كتاب درسي حاكم بوده و بر در دسترس بودن و كيفيت كتابهاي درسي دانشگاهي تأثير گذاشته است كه عبارت‌اند از: تمركز‌زدايي تهيه و انتخاب كتابهاي درسي و آزاد‌سازي اقتصادي و سياستهاي بازگشت هزينه". وي اضافه كرد: "ورود بخش خصوصي به اين عرصه انگيزه‌اي براي كارايي و قابليت تداوم ايجاد كرده است. در كنار اين، تهيه و فروش كتاب درسي، زمينه دوام صنعت نشر را در يك كشور ايجاد مي‌كند".
مشاور يونسكو سپس از وجود همزمان و در كنار هم ناشران كوچك وبزرگ و تنوع ناشران مستقل كوچك به مثابه رويكردي جالب و قابل مطالعه ياد كرد و افزود: "چرا كه اين رويكرد مستقيماً با همكاري ناشران كوچك و بزرگ و با سياستهاي حمايتي مناسب مي‌تواند عملياتي شود به خصوص در كشوري مانند ايران با مقدمتي طولاني و درخشان در حوزه كتاب و مطالعه كه امكانات بالقوه‌اي براي پيشرفت صنعت نشر خود دارد".
اسكرود خاطرنشان كرد: "انحصار دولتي ممكن است جالب به نظر برسد چون خرده فروشي را از ميان بر مي‌دارد و به توليد كتاب با هزينه‌هاي به وضوح پايين‌تر منجر مي‌شود، اما مشكلات خاص خود را دارد".
وي با اشاره به نقش پيشرفت تكنولوژي در صنعت نشر، به برخي از نقشهاي فناوري در توليد كتاب درسي مانند فروش الكترونيك، توليد كتابهاي ديجيتال و كتابهاي مرجع به وسيله ابزارهاي چندرسانه‌اي و دو سويه تأكيد كرد.

برنامه‌هاي همايش

پس از مراسم افتتاحيه، كارگاه آموزشي تحت عنوان نحوه توليد و استفاده از كتاب الكترونيك تشكيل شد. اين برنامه توسط دكتر وحيد ميرزائيان و رضا رنجبري ارائه شد.
صبح پنجشنبه، دومين روز همايش با سخنرانيهاي كليدي آغاز شد. درآمدي بر ويژگيهاي كتاب درسي علوم انساني دانشگاهها عنوان مقاله دكتر رضا فاضل اولين سخنران اين روز بود. نهضت تفكر و تحليل انتقادي گفتمان در كتابهاي درسي دانشگاهي، عنوان مقاله‌اي بود كه توسط دكتر حسن شعباني ارائه شد. دكتر وحيد‌رضا ميرزائيان هم به توليد كتاب درسي الكترونيك، فرصتها و چالشها پرداخت. چهارچوب مرجع و نياز پرداختن به مهارتهاي سطح بالاي شناختي در كتابهاي درسي موضوع سخنراني دكتر عبدالمهدي رياضي بود. همچنين دكتر محمد سپهري با موضوع كتاب درسي و نقش آن در توليد علم در تمدن اسلامي و دكتر ضياء تاج‌الدين با موضوع ارزشيابي متن فعاليتي و روش‌شناختي كتابهاي انگليسي «سمت» براي اهداف ويژه سخنراني كردند.
پس از آن در دو سالن سخنرانيهايي با موضوع ويژگيهاي كتاب درسي و همچنين كارگاه فناوري اطلاعات و ارتباطات به شكل موازي برگزار شد.
بعد از ظهر روز دوم نيز مقاله‌هاي انگليسي، آثاري با موضوع ساختار كتاب درسي و نيز سخنرانيهايي پيرامون فناوري اطلاعات و انفورماتيك به شكل موازي در سه سالن ارائه شدند. در مراسم اختتاميه پس از برگزاري ميزگرد پرسش و پاسخ بيانيه پاياني همايش قرائت شد و مورد تأييد حاضران قرار گرفت.

كار «سمت» انقلابي بود

اختتاميه اولين همايش كتاب درسي دانشگاهي پنج‌شنبه ٢٨ دي ماه در سالن اجتماعات «سمت» برگزار شد. سخنراني دكتر توكل، دبير كل كميسيون ملي يونسكو در ايران، جلسه پرسش و پاسخ و قرائت قطعنامه پاياني برنامه‌هاي اين روز بود.
دكتر توكل در اين مراسم با اشاره به وضعيت كتابهاي درسي دانشگاهي در سالهاي ابتدايي انقلاب، گفت: "در آن زمان ما از لحاظ منابع آموزشي در وضعيت خوبي نبوديم و كار «سمت» در آن زمان، يك كار انقلابي بود. ما در آن زمان ضرورت تأسيس «سمت» را كاملاً احساس مي‌كرديم". وي افزود: "كار «سمت» حاصل حجم وسيعي از فعاليتهاست كه جاي تقدير و تشكر فراوان دارد. اين مجموعه كارش را از صفر شروع كرده و امروز به اين نقطه رسيده است".
توكل با اشاره به ساختار يونسكو و اهميتي كه اين مجموعه براي مباحث آموزشي قائل است، اضافه كرد: "برگزاري خوب اين نشست مي‌تواند زمينه خوبي براي استمرار بخشيدن به تأليف و تدوين كتابهاي درسي دانشگاهي باشد. اهميت اين قضيه خصوصاً با توجه به پايگاه ايران در ميان كشورهاي فارسي‌زبان مشخص مي‌شود. اميدوارم در فازهاي بعدي، آموزش و استفاده از كتاب درسي بررسي شود".
وي با ابراز خرسندي از برگزاري اين همايش، گفت: "اميدوارم دبيرخانه‌اي دائمي براي اين همايش تشكيل شود. با توجه به جايگاه ويژ‌ه‌اي كه ايران در منطقه دارد با تثبيت اين همايش و مباحث مطرح در آن، باب ارتباط با كشورهاي اسلامي و عربي هم باز مي‌شود".
توكل با اشاره به تغييراتي كه در حوزه آموزش و خصوصاً آموزش online در جهان اتفاق افتاده، تأكيد كرد: "مسئولان «سمت» براي تدوين كتاب بايد به سراغ تكنولوژيهاي جديد بروند چون آموزش مجازي هم در كشور در اولويت قرار گرفته است. خوشبختانه اولين شبكه دانشگاههاي مجازي هم به نام دانشگاه ابن سينا راه افتاده كه بخش عمده فعاليت آن در حوزه تأمين محتواست. يونسكو هم پذيرفته كه در آسياي غربي شبكه‌اي هم به نام دانشگاه بيروني به نام دانشمند بزرگ، ابوريحان بيروني، راه‌اندازي شود كه ايران هم از لحاظ تأمين محتوا مي‌تواند در اين دانشگاه نقش داشته باشد".
وي گفت: "فعاليت در عرصه‌هاي بين‌المللي، جايگاه «سمت» را بالا مي‌برد و براي ما هم باعث افتخار است".

جلسه پرسش و پاسخ

در ادامه، جلسه پرسش و پاسخ با حضور دكتر سيدطه مرقاتي، قائم مقام و معاون پژوهشي «سمت»، دكتر عبدالمهدي رياضي رئيس دانشكده علوم انساني دانشگاه شيراز، دكتر زهرا ابوالحسني مدير امور پژوهشي و ارزشيابي «سمت» و دبير علمي همايش، و با سخنراني دوم پرنيل اسكرود مهمان ويژه همايش تشكيل شد.
اسكرود، با بيان اينكه به جرأت مي‌توان گفت كه استانداردهاي بين‌المللي مشخصي براي تدوين كتاب درسي وجود ندارد، گفت: "تنها بر اساس يك سري از تجربه‌ها اتفاق نظري در اين زمينه صورت گرفته است. تجربياتي كه بر اساس يك سري آزمون و خطا به دست آمده است".
وي خاطر نشان كرد: "البته ابزارهايي براي كمك به ناشران وجود دارد كه يكي از آنها نحوه گردش كار است. به اين صورت كه مي‌توانيم عوامل دخيل در كار هر ناشري را شناسايي كنيم و مرحله به مرحله كار را بررسي كنيم. پيشنهادهاي مختلف براي كار را مي‌توان در اين چرخه به كار بست. البته چرخه كار در مجموعه‌هايي مانند «سمت» خيلي پيچيده است چون بايد بين اهداف تجاري و مسائل مالي خود توازن برقرار كنند".
دكتر سيدطه مرقاتي، هم با اشاره به ريشه‌هاي شكل‌گيري همايش گفت: "ابتدا نمي‌دانستيم آيا پتانسيلي در دانشگاهها وجود دارد كه اين مسئله را پيگيري كنيم يا خير. امروز ولي با اين همه اهتمام و علاقه‌اي كه در شركت‌كنندگان در همايش ديديم، آرزوي ما تحقق يافت. اميدواريم بحثي كه در اينجا كليدش زده شد از اين پس به شكل نشستهاي علمي و تخصصي ادامه يابد".
دكتر رياضي نيز با تشكر از «سمت» و دكتر احمدي كه سازمان را به اين نقطه رسانده است، گفت: "«سمت» را نبايد با يك انتشاراتي اشتباه بگيريم چون پتانسيلهاي زيادي در اين سازمان وجود دارد. هر حركت بزرگي با قدم اول شروع مي‌شود. بايد به دكتر احمدي رئيس «سمت» تبريك بگويم كه گام نخستي كه برداشتند به چنين جايي رسيده است".