آشنايي با سازمان «سمت»

هدف، وظايف و ساختار

در سيزدهمين جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تاريخ ٧/١٢/١٣٦٣ تأسيس سازماني جهت رفع نياز دانشگاههاي كشور در زمينه كتب و مآخذ درسي در رشته‌هاي مختلف علوم اسلامي و انساني به تصويب رسيد. اين سازمان با نام «سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهها» كه اختصاراً «سمت» ناميده مي‌شود، پس از كسب مجوزهاي قانوني، از اواسط سال ١٣٦٣ به عنوان يكي از سازمانهاي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري فعاليت خود را آغاز كرد.


اهداف

١. سازماندهي تحقيقات و پژوهشهاي علوم انساني در زمينه تأليف،‌ ترجمه متون درسي دانشگاهها و مراكز آموزش عالي؛
٢. كمك در جهت تحقق جنبش نرم‌افزاري در زمينه علوم انساني و اسلامي در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي؛
٣. ترويج و اشاعه فرهنگ اسلامي در جهت كمك به اسلامي شدن دانشگاهها و مراكز آموزش عالي؛
٤. تلاش در جهت آشنايي جوامع اسلامي با اصول بنيادين اسلام و گسترش و ارتقاء سطح دانش و بينش عمومي و نشر و گسترش فرهنگ و شعائر اسلامي و آموزش معارف علوم انساني در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي.

وظايف سازمان

براي دستيابي به هدفي كه شوراي عالي با تأسيس اين سازمان در پي تحقق آن بود وظايف ذيل بر عهده آن نهاده شد:

١. تصنيف و تأليف و ترجمه مآخذ و كتب مورد نياز رشته‌هاي علوم انساني دانشگاهها به زبان فارسي و غير فارسي؛

٢. برقرار كردن ارتباط ميان علماي حوزه‌هاي ديني و اساتيد دانشگاهها، جهت بحث و بررسي مشترك پيرامون مسائل علوم انساني، از آن حيث كه با مباني و مسائل اسلامي ارتباط دارد؛

٣. برگزار كردن سمينارهاي تحقيقي و دعوت از صاحب نظران داخلي و خارجي جهت بررسي بنيادي در علوم انساني به لحاظ ارتباطي كه با مباني و مسائل اسلامي دارد و همچنين تدوين حاصل اين سمينارها به صورت مقاله، درسنامه، كتب و مآخذ درسي براي دانشگاهها؛

٤. ايجاد ارتباط ميان اين مركز و مراكز مشابهي كه در داخل و خارج كشور در زمينه علوم انساني و اسلامي تحقيق مي‌كنند به منظور داد و ستد علمي و پژوهشي؛

٥. تهيه منابع و مآخذ مورد نياز سازمان؛

٦. اقدام براي طبع و نشر و فروش كتب و مآخذي كه در اين سازمان تهيه مي‌شود؛

٧. بررسي و اظهار‌نظر در مورد كتب و مآخذ دروس دانشگاهي در علوم انساني، از آن حيث كه با مباني و مسائل اسلامي و انقلاب فرهنگي ارتباط دارد، به منظور تأييد، اصلاح يا حذف آنها.

اركان سازمان

اركان اصلي سازمان عبارت‌اند از:

الف) هيأت امنا

ب) رئيس سازمان

ج) شوراي پژوهشي

الف) اعضاي هيأت امنا

١. وزير علوم، تحقيقات و فنّاوري (رئيس هيأت امنا)

٢. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي يا نماينده تام‌الاختيار ايشان

٣. رئيس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور و يا نماينده تام‌الاختيار ايشان

٤. دو تا چهار نفر از شخصيتهاي فرهنگي كشور

٥. سه نفر از اعضاي هيأت علمي سازمان يا دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي

٦. رئيس سازمان (دبير هيأت امنا)

ب) رئيس سازمان

رئيس سازمان پس از تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي با حكم وزير علوم، تحقيقات و فنّاوري براي مدت ٤ سال منصوب مي‌گردد. انتصاب مجدد ايشان بلامانع است.

زندگينامه رئيس سازمان

ج) شوراي پژوهشي

شوراي پژوهشي سازمان از اعضاي زير تشكيل مي‌شود:

١. رئيس سازمان (رئيس شورا)

٢. معاونان سازمان

٣. سه نفر از اعضاي هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي

٤. مدير امور پژوهشي و ارزشيابي

٥. رئيس مركز تحقيق و توسعه علوم انساني (دبير شورا)

تبصره ١: اعضاي مندرج در بند ٣ توسط رئيس سازمان براي مدت ٤ سال انتخاب مي‌شوند و تمديد عضويت آنان بلامانع است.

منابع مالي

منابع مالي سازمان از طريق زير تأمين مي‌شود:

١. اعتبارات منظور شده در بودجه سالانه كل كشور در رديف مربوط

٢. درآمدهاي ناشي از انجام طرحهاي پژوهشي، خدمات علمي، پژوهشي و مشاوره‌اي و فروش كتب، نشريات و مقالات علمي و پژوهشي و غيره

٣. استفاده از اعتبارات و كمكهاي مردمي و سازمانهاي داخلي و منطقه‌اي و بين‌المللي با رعايت مقررات مربوط

٤. بهره‌گيري از امكانات كشورهاي علاقه‌مند به فعاليتهاي سازمان در چهارچوب مقررات كشور

وابستگي سازماني

سازمان از نظر مقررات مالي مشمول آيين‌نامه مالي و معاملاتي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فنّاوري مي‌باشد.

تشكيلات

سازمان فعاليت خود را بر اساس تشكيلات مصوب سال ١٣٨٢ به انجام مي‌رساند. در رأس سازمان هيأت امنا با تركيب مذكور قرار دارد. سياست گذاري، تصويب برنامه‌هاي پژوهشي سالانه و تصويب طرحهاي پژوهشي در شوراي پژوهشي به عمل مي‌آيد. كليه فعاليتهاي پژوهشي و اجرايي سازمان زير نظر دو معاونت پژوهشي و اجرايي صورت مي‌پذيرد.

معاونت پژوهشي

با توجه به ماهيت پژوهشي «سمت»، بخش عمده‌اي از فعاليتهاي اين سازمان در معاونت پژوهشي، برنامه‌ريزي و به اجرا گذاشته مي‌شود. تدوين كتابهاي درسي را مديريت امور پژوهشي و ارزشيابي، و اجراي پروژه‌هاي تحقيقاتي را مركز تحقيق و توسعه علوم انساني بر عهده دارند. محصول علمي به دست‌آمده از هر دو بخش در مديريت تدوين و آماده‌سازيِ منابع درسي و علمي، ويرايش، حروفچيني، نمونه خواني، كنترل فني و در نهايت آماده انتشار مي‌شود.

معاونت اجرايي

اين معاونت متشكل از بخشهاي مالي ـ اداري، چاپ و نشر، و فروش است. كليه فعاليتهاي سازمان در زمينه چاپ، انتشار و توزيع كتابهاي منتشر‌شده و انجام امور پشتيباني در حوزه پژوهشي، پيش‌بيني بودجه سالانه، جذب نيرو و استخدام آنها، اجراي برنامه‌هاي عمراني و تهيه امكاناتي مانند فضاي فيزيكي و ساختمان، ماشين‌آلات و تجهيزات، ابزار و ادوات بر عهده اين معاونت است.

روابط عمومي

مهم‌ترين وظيفه اين واحد، ايجاد ارتباط مؤثر با كليه دانشگاهها، مراكز آموزشي و تحقيقاتي، رسانه‌ها، معرفي تازه‌هاي نشر، نشر اخبار داخلي سازمان، و بهبود روابط درون‌سازماني است. ازجمله فعاليتهاي اين واحد، انجام امور مربوط به سايت اينترنتي، مديريت و انتشار خبرنامه «سمت»، تهيه فهرست انتشارات و برگزاري نمايشگاههاست.


 
نمودار تشکيلات سازمان مطالعه و تدوين کتب علوم انسانی دانشگاهها ( سمت )