نسخه چاپی


  ارسال به دوست

در جلسه‌ای با حضور شاهنامه‌پژوهان
کتاب شاهنامه (1) و (2) نامورنامه شهریار نقد و بررسی شد

میزگزد علمی نقد و بررسی کتاب شاهنامه (1) و (2) نامورنامه شهریار توسط سازمان «سمت» و معاونت پژوهشی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی، برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی «سمت»، این نشست با حضور دکتر سجاد آیدانلو مؤلف اثر، دکتر علی رواقی شاهنامه‌پژوه و استاد ادبیات فارسی، دکتر مجتبی دماوندی دانشیار دانشکده ادبیات دانشگاه شهید بهشتی، دکتر ابوالفضل خطیبی پژوهشگر زبان و ادب فارسی و شاهنامه‌پژوه و دکتر حسین هاجری معاون پژوهشی سازمان «سمت»، برگزار شد و طی آن، دکتر آیدانلو به معرفی ویژگیهای اثر خود پرداخت و دیگر مدعوان نیز نظرات و نقدهای خود را نسبت به این اثر مطرح کردند.

دکتر هاجری، در سخنرانی خود در این جلسه درباره اهمیت نگارش کتاب درسی صحبت کرد و گفت: خوشبختی ملتها در گرو تألیف کتابهای درسی خوب است و سازمان «سمت» با همه توان خود تلاش می‌کند بهترین منابع درسی را تهیه و در اختیار دانشگاهها قرار دهد.

معاون پژوهشی «سمت» افزود: امروزه مخاطبان کتابهای «سمت» به خارج از مرزها گسترش یافته‌اند و علاوه بر دانشجویان داخل کشور، دانشجویان کشورهای همسایه همچون افغانستان و عراق و سوریه از کتابهای «سمت» بهره می‌ّبرند. با توجه به تغییر سرفصلهای درسی بسیاری از رشته‌های علوم انسانی از جمله رشته‌های ادبیات فارسی، سازمان «سمت» نیز با تلاش گسترده سرگرم تهیه منابع جدید درسی است و از همه استادان توانا و برجسته کشور در این مسیر دعوت به عمل می‌آورد و یاری می‌طلبد.

دکتر هاجری، دکتر آیدانلو را یکی از مؤلفان منظم، دقیق و باوفای «سمت» خواند که پیش از این کتاب منظومه‌های پهلوانی را با این سازمان کار کرده است و تصریح کرد: نظم کار ایشان را در کتابهای شاهنامه (1) و (2) نیز می‌توان مشاهده کرد که هر دو در 261 صفحه تألیف شده‌اند و هرکدام با حدود 1700 بیت شروع شده‌اند. این یکسانی بیانگر دقت و نظم این استاد برجسته شاهنامه‌پژوه است.

در ادامه حاضران در سالن پرسشهای خود را درباره کتاب مذکور از صاحب اثر و سازمان «سمت» به عنوان ناشر این کتاب پرسیدند که دکتر هاجری در پاسخ به نقدی درباره حجم اندکِ نسبی این کتاب نیز افزود: متخصصان کتاب درسی معتقدند که کتاب درسی باید حجم معینی داشته باشد و نباید نویسنده را آزاد گذاشت. مؤلف نباید فراموش کند که برای دانشجویان کتاب می‌نویسد نه همکاران خود. ما تجربه کرده‌ایم که هرچه حجم کتابها بالاتر می‌رود، استقبال از آنها کمتر می‌شود.

دکتر آیدانلو نیز در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چرا مبنا و پایه کار کتاب خود را بر اساس تصحیح شاهنامه دکتر خالقی‌مطلق انتخاب کرده است، گفت: این تصحیح جدیدترین تألیفی است که در این زمینه تولید شده و در ایران هم موافقان و مخالفانی دارد. از نظر روش‌شناسی کار، باید این را مد نظر داشته باشیم که هر مقاله، پایان‌نامه یا کتابی که می‌نویسیم، اگر مبنای کارمان متن است، باید سعی کنیم منقح‌ترین چاپ و تصحیح آن متن را استفاده کنیم.

وی تصریح کرد: در حوزه شاهنامه، دلیل اینکه تصحیح دکتر خالقی‌مطلق و همکاران را استفاده کرده‌ام، این بود که در آن روشهای علمی لازم برای یک تصحیح علمی- انتقادی رعایت شده است. ایشان قبل از اینکه دست به کار تصحیح ببرند، نسخه‌های متفاوت شاهنامه را بررسی کرده و نزدیک به 50 نسخه را از نزدیک دیده‌اند و از بین آنها 15 نسخه را انتخاب کرده‌اند. در اینجا دو نکته وجود دارد؛ نخست اینکه تعداد نسخه‌های اساس تصحیح آن، برای اولین‌بار در تاریخ تصحیح شاهنامه به این رقم رسیده است (چاپ مسکو بر اساس چهار نسخه بود)، دوم اینکه توجه ایشان به منابع فرعی و جانبی در تصحیح شاهنامه است (منابعی چون لغت‌نامه‌ها، فرهنگ‌نامه‌ها، متون ادبی و تاریخی که ابیاتی از شاهنامه را آورده‌اند و ...) و سوم استفاده از شیوه مثبت و منفی در ارائه نسخه بدلهاست. شما وقتی زیرنویسهای این اثر را می‌بینید هم موارد اختلاف نُسَخ را می بینید و هم مواردی که ضبط منتخب در متن را پشتیبانی می‌کند که ارزش این تصحیح را دوچندان کرده است.

آیدانلو در ادامه گفت: اینکه این کار مخالفان و منتقدانی هم دارد طبیعی است، ولی ما باید همیشه کارنامه کلی کار را در نظر بگیریم. در 50 هزار بیت شاهنامه فردوسی، اگر 500 اشتباه مسلم هم وجود داشته باشد، باز هم نمی‌توان ایرادی به آن گرفت. کما اینکه تمام کسانی که اکنون مدعی بی‌اعتباری کار خالقی‌مطلق هستند، تاکنون نتوانسته‌اند ایرادی اساسی از آن بگیرند. پس بی‌تردید شاهنامه تصحیح دکتر خالقی، تاکنون منقح‌ترین و علمی‌ترین تصحیح شاهنامه است.

گفتنی است که شاهنامه (1) و (2) کتابهایی است که برای درسی با همین عنوان در دوره کارشناسی رشته زبان و ادبیات فارسی تدوین شده و شامل برگزیده‌ای از دیباچه شاهنامه و داستانهای جنگ مازندران (هفت‌خان رستم)، رستم و سهراب و سیاوش در 1773 بیت و برگزیده‌ای از سه داستان فرود، بیژن و منیژه و رستم و اسفندیار است.

 

 

 

١٦:٤٤ - 1394/12/17    /    شماره : ٣٨٨    /    تعداد نمایش : 835


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: